Aperol Spritz là loại cocktail nhẹ màu cam của nước Ý, thường được uống trước bữa ăn, pha từ rượu Aperol, vang sủi Prosecco và một chút nước soda theo tỷ lệ 3 phần Prosecco, 2 phần Aperol, 1 phần soda. Ly pha xong chỉ khoảng 8 đến 9% cồn, vị ngọt trước, đắng nhẹ ở hậu, nên rất dễ uống. Còn aperitivo là tên gọi chung cho ly rượu nhẹ uống trước bữa tối của người Ý, và cũng là nhóm rượu mà Aperol thuộc về.
Aperol là gì
Aperol là một loại rượu khai vị (aperitivo) của Ý, ra đời năm 1919 tại thành phố Padua. Hai anh em Luigi và Silvio Barbieri là người tạo ra công thức, sau khoảng bảy năm thử nghiệm. Ngày nay thương hiệu thuộc về Tập đoàn Campari.
Công thức đầy đủ của Aperol vẫn được giữ kín, hãng chỉ nói rượu ngâm từ trái cây, thảo mộc và các loại rễ. Những thành phần hay được nhắc đến gồm cam đắng và cam ngọt, rễ long đởm, đại hoàng và vỏ cây canh-ki-na. Bản mô tả của chính hãng ghi mùi cam tươi, nhiều lớp thảo mộc và thoảng chút vani.
Aperol có nồng độ cồn thấp, 11%, chưa bằng một nửa Campari và thấp hơn hẳn rượu mạnh. Ở cửa hàng, khách hay gặp hai cỡ chai: Rượu Aperol Aperitivo 750ml, giá niêm yết 500.000đ, và Aperol 1L Aperitivo, giá 550.000đ. Nhà nào hay pha cho nhóm đông thì chai 1 lít dùng tiện hơn.
Aperol Spritz vị như thế nào
Ngụm đầu có vị cam ngọt và mùi thảo mộc, bọt của Prosecco làm miệng thấy mát, rồi cuối ngụm là chút đắng nhẹ giống vỏ cam. Độ đắng này nhẹ hơn nhiều so với Campari hay các loại bitter đỏ đậm, nên người không quen rượu vẫn uống được. Ai thấy ly hơi đắng thì giảm Aperol một chút, ai thấy nhạt thì tăng Prosecco, đừng thêm đường hay siro.
Aperol Spritz bao nhiêu độ
Aperol 11% cồn, Prosecco thường 11 đến 11,5%, cộng thêm soda và đá tan nên ly thành phẩm loãng hơn cả hai. Difford’s Guide tính một ly spritz pha 90ml Prosecco, 60ml rượu aperitivo kiểu Aperol và 30ml soda vào khoảng 8,3% cồn, tức chừng 13 gam cồn nguyên chất mỗi ly. Nhẹ thật, nhưng uống ba bốn ly liền thì lượng cồn cũng không ít.
Aperitivo nghĩa là gì
Aperitivo là thói quen uống một ly nhẹ trước bữa tối ở Ý, để kích thích vị giác và trò chuyện cùng bạn bè. Chữ này có gốc từ tiếng Latin aperire, nghĩa là mở ra, ý là ly rượu mở đầu cho bữa ăn. Vì vậy các thức uống aperitivo thường ít cồn, khô hoặc có vị đắng nhẹ, đi kèm vài món ăn vặt.
Tập quán này lan rộng ở Ý từ thế kỷ 19, trong các quán cà phê ở Turin, Milan, Rome. Ly quen thuộc là vermouth hoặc vang, về sau thêm Campari pha soda và Aperol Spritz. Từ khoảng thập niên 1970, buổi aperitivo ở Ý dần kèm nhiều đồ ăn hơn, có nơi bày cả bàn đồ nhắm cho khách đứng uống.
Spritz từ đâu ra
Spritz xuất hiện ở vùng Veneto vào thế kỷ 19, thời vùng này thuộc đế quốc Habsburg. Khách nói tiếng Đức thấy vang địa phương nặng, nên xin pha thêm nước, chữ spritz đến từ động từ spritzen trong tiếng Đức, nghĩa là xịt, phun. Tới thập niên 1920 và 1930, các quán ở Venice và Padua bắt đầu pha spritz với rượu bitter địa phương. Prosecco thay cho vang tĩnh vào khoảng thập niên 1970, và từ đó mới có công thức gần với ly ta uống hôm nay.
Từ năm 2011, spritz nằm trong danh sách cocktail chính thức của Hiệp hội Bartender Quốc tế (IBA). Sang những năm 2010, Aperol Spritz lan khắp châu Âu rồi ra thế giới, và năm 2019 tạp chí Drinks International xếp nó thứ chín trong các cocktail bán chạy nhất.
Công thức Aperol Spritz chuẩn 3-2-1
Công thức trên trang chính hãng Aperol là tỷ lệ 3-2-1, tính theo thể tích. Một ly cỡ chuẩn sẽ như sau:
- 3 phần Prosecco (vang sủi Ý): 90ml
- 2 phần Aperol: 60ml
- 1 phần nước soda không đường: 30ml
- Nhiều đá viên và một lát cam để trang trí
IBA ghi cùng số đo 90ml Prosecco, 60ml Aperol và một chút soda. Campari Academy, nơi đào tạo bartender của tập đoàn, dùng ly nhỏ hơn với 75ml Prosecco, 50ml Aperol, 25ml soda, vẫn đúng tỷ lệ. Pha ở nhà mà ly không lớn thì theo bản 75-50-25 này cho vừa.
Các bước pha
Lấy ly vang to, cho đá gần đầy ly. Rót Prosecco trước, rồi đến Aperol, cuối cùng là soda, đúng thứ tự hãng hướng dẫn. Sau đó chỉ cần khuấy nhẹ một vòng bằng thìa cho hoà, khuấy lâu vang sẽ mất ga. Cài lát cam lên miệng ly hoặc thả vào trong. Người Ý hay thêm một quả olive xiên que bên cạnh.
Đừng dùng ly flute uống Champagne, ly hẹp không chứa đủ đá và lát cam. Không lắc trong bình shaker, vì ga trong vang sẽ mất gần hết.
Mấy lỗi hay gặp khi pha ở nhà
Lỗi mình thấy nhiều nhất là ít đá, ly tan nhanh và nhạt sau vài phút. Cũng hay gặp chuyện khuấy mạnh tay làm vang mất ga, uống thấy phẳng lì, hoặc lấy soda ngọt, nước chanh có ga thay cho soda không đường khiến ly ngọt gắt. Prosecco và soda nên để lạnh sẵn từ trước, Aperol để ngăn mát cũng được.
Một chai Aperol pha được bao nhiêu ly
Chai 750ml chia cho 60ml mỗi ly là được khoảng 12 ly cỡ chuẩn, nếu pha ly nhỏ 50ml thì được 15 ly. Mỗi ly cần 90ml Prosecco, nên một chai Prosecco 750ml đủ cho khoảng 8 ly. Pha cho tiệc 8 đến 12 người thì thường cần 1 chai Aperol và 1 đến 2 chai Prosecco.
Chọn Prosecco nào để pha
Pha spritz không cần chai Prosecco đắt. Chọn chai Extra Dry hoặc Brut, mở ra uống thấy tươi, ga mịn là được, vì Aperol sẽ phủ lên phần lớn hương vang. Vài chai khách hay lấy để pha là Mionetto Prosecco, Martini Prosecco và Villa Loren Prosecco Extra Dry, đều 11% đến 11,5% cồn. Xem thêm nhiều lựa chọn ở danh mục rượu vang Prosecco, hoặc đọc bài Prosecco khác Champagne thế nào.
Uống Aperol Spritz khi nào
Thức uống này hợp buổi chiều, trước bữa tối, đi kèm đồ nhắm nhẹ như olive, phô mai, bánh mì nướng hay khoai tây chiên. Ở Việt Nam, nó cũng hợp tiệc nướng ngoài trời hay buổi gặp bạn bè cuối tuần, khi trời nóng mà không ai muốn uống rượu mạnh. Vị ngọt đắng nhẹ khiến nó dễ uống, nhưng vẫn có cồn nên cần uống có chừng mực.
Aperol khác Campari thế nào
Campari cũng là rượu khai vị của Ý, do Gaspare Campari tạo ra năm 1860 tại Novara. Campari màu đỏ đậm hơn, vị đắng mạnh hơn và nồng độ cồn cao hơn Aperol, khoảng 20,5% đến 28,5% tuỳ thị trường. Chai Rượu Campari Bitter bên mình đang bán ghi 25%.
Campari là thành phần chính của Negroni và Americano, công thức có trong bài Negroni là gì và cách pha. Thay Aperol bằng Campari trong spritz vẫn được, IBA cũng ghi nhận các bản spritz dùng Campari, ly sẽ đỏ hơn, đắng hơn. Người mới thường thấy Aperol dễ uống hơn.
Câu hỏi thường gặp
Không có Prosecco thì thay bằng gì?
Bạn có thể dùng vang sủi khô khác như Cava hay Champagne Brut. Phong cách sẽ hơi khác, Champagne cho vị bánh mì rõ hơn, nhưng vẫn pha được. Tránh vang sủi ngọt như Asti vì ly sẽ ngọt gắt.
Aperol Spritz có mạnh không?
Khá nhẹ so với cocktail khác, khoảng 8 đến 9% cồn sau khi pha. Dù vậy nó vẫn là đồ uống có cồn, uống vài ly liền vẫn say, và không nên lái xe sau khi uống.
Uống Aperol thẳng được không?
Được, nhiều người uống Aperol với đá và lát cam. Uống thẳng thì vị ngọt và đắng rõ hơn, hợp người thích vị bitter. Lần đầu thì pha spritz vẫn dễ làm quen hơn.
Aperol mở nắp rồi để được bao lâu?
Aperol không hỏng nhanh như vang, nhưng mùi cam và thảo mộc nhạt dần khi chai đã mở lâu. Đậy kín nắp, để chỗ mát tránh nắng hoặc cất ngăn mát tủ lạnh, và nên dùng hết trong vài tháng cho thơm. Prosecco thì khác, mở ra nên dùng trong ngày.
Bán nhiều năm, mình thấy Aperol Spritz là ly dễ thuyết phục người chưa quen rượu nhất, nhưng cũng là ly hay bị pha hỏng vì thiếu đá và vang không đủ lạnh. Làm đúng hai việc đó, rót đúng thứ tự, thì chai Prosecco tầm trung cũng ra ly ngon. Muốn tìm hiểu thêm, đọc bài Cocktail là gì, Lần đầu đi bar nên uống gì và Cocktail pha sẵn.
Cần tư vấn nguyên liệu pha chế, bạn liên hệ Hotline/Zalo 038.737.6666. Nội dung dành cho người từ đủ 18 tuổi trở lên.
Chai nhắc tới trong bài: Lillet Blanc.
Rượu bia có hại cho sức khoẻ. Đã uống rượu bia thì không lái xe.
