Không phải “bị rượu nhập” mà là do não bộ tạm thời mất khả năng tự kiểm soát và đang ở giai đoạn hưng phấn của cồn — hai cơ chế này cộng lại khiến người say nói nhiều, nói to, nói luyên thuyên hơn bình thường.
Giai đoạn đầu của say là giai đoạn hưng phấn
Khi mới ngấm cồn, não giải phóng dopamine — chất dẫn truyền thần kinh tạo cảm giác hưng phấn, vui vẻ, tự tin hơn bình thường. Đây là lý do nhiều người “sung” hẳn lên, nói nhiều, cười nhiều ngay khi mới chớm say, trước khi bước vào giai đoạn mệt mỏi, lờ đờ ở mức say nặng hơn.
Vỏ não trước trán bị “tắt bớt”
Cồn làm giảm tín hiệu ở vỏ não trước trán — vùng chịu trách nhiệm kiểm soát hành vi, cân nhắc trước khi nói. Khi vùng này hoạt động yếu đi, phản xạ “nghĩ trước khi nói” cũng yếu theo, khiến người say dễ buột miệng nói ra những điều bình thường sẽ giữ trong đầu.
Vì sao say rồi bớt e ngại, dám nói thẳng?
Cồn còn ức chế hạch hạnh nhân (amygdala) — vùng não xử lý cảm giác sợ hãi, lo lắng, ngại ngùng. Khi hạch hạnh nhân “im lặng” hơn, nỗi lo bị đánh giá hay ngại ngùng khi nói cũng giảm theo, nên nhiều người nói nhiều và thẳng thắn hơn hẳn lúc tỉnh táo.
Nói nhiều khi say có phải lúc nào cũng là “nói thật”?
Không hẳn. Rượu làm giảm khả năng kiểm soát lời nói chứ không tạo ra suy nghĩ mới — người say thường bộc lộ rõ hơn cảm xúc/suy nghĩ vốn đã có sẵn, nhưng cũng dễ nói phóng đại, thiếu chính xác do khả năng ghi nhớ và phán đoán cũng bị ảnh hưởng cùng lúc.
- Nếu thấy mình hay nói nhiều/mất kiểm soát lời nói khi say, nên uống chậm lại và tránh các chủ đề nhạy cảm trong lúc đang vui.
- Say nói nhiều là phản ứng bình thường ở giai đoạn đầu — không phải dấu hiệu bệnh lý, trừ khi đi kèm mất kiểm soát hành vi nghiêm trọng.
Rượu bia có hại cho sức khỏe. Không lái xe sau khi đã uống rượu bia.
Xem thêm: uống rượu bị đỏ mặt là do đâu và tâm lý con trai khi say rượu.
