Bia Trung Quốc loại nào ngon còn tuỳ bạn thích kiểu gì: muốn vị có chút đắng hoa bia, đậm hơn một chút thì chọn Tsingtao hoặc Harbin; muốn thật nhẹ để uống dài trong bữa ăn thì Snow là cái tên người Trung Quốc uống nhiều nhất. Gần như tất cả đều là lager vàng nhạt, nhiều loại có gạo trong công thức, nên khác nhau ít hơn người ta tưởng. Bài này so năm hãng bia Trung Quốc nổi tiếng nhất, kể thêm vài nhãn địa phương hay gặp, nói rõ chuyện “8 độ, 11 độ” trên lon bia Trung Quốc thật ra là gì, và mua ở Việt Nam thì cần để ý điều gì.
Các loại bia Trung Quốc nổi tiếng: so nhanh 5 hãng lớn
Bảng dưới gom các thông tin đã đối chiếu được từ nguồn: năm thành lập, nơi xuất xứ, ai đang nắm thương hiệu và nồng độ của dòng chủ lực. Nồng độ ghi theo bản phổ biến nhất; mỗi hãng còn nhiều dòng khác nhau, nên khi cầm lon trên tay thì con số in trên nhãn mới là con số đúng.
| Hãng | Xuất xứ, năm | Chủ sở hữu | Kiểu bia | Nồng độ dòng chủ lực |
|---|---|---|---|---|
| Tsingtao (Thanh Đảo) | Thanh Đảo, Sơn Đông, 1903 | Công ty niêm yết ở Thượng Hải và Hồng Kông | Lager vàng nhạt, đắng hoa bia rõ hơn mặt bằng chung | 4,7% |
| Harbin (Cáp Nhĩ Tân) | Cáp Nhĩ Tân, 1900 | Anheuser-Busch mua năm 2004, nay thuộc AB InBev | Lager vàng nhạt | 4,8% |
| Snow (Tuyết Hoa) | Thẩm Dương, 1957 | CR Snow, thuộc China Resources Beer | Lager vàng nhạt, rất nhẹ | Từ khoảng 2,5% đến 5% tuỳ dòng |
| Yanjing (Yên Kinh) | Bắc Kinh, 1980 | Doanh nghiệp nhà nước (Beijing Enterprises) | Chủ yếu lager vàng nhạt | Xem trên nhãn từng dòng |
| Zhujiang (Châu Giang) | Quảng Châu, 1985 | Doanh nghiệp nhà nước | Lager vàng nhạt | 5,3% |
Bia Tsingtao: lâu đời, quen mặt nhất ở nước ngoài
Tsingtao là hãng bia Trung Quốc mà người Việt hay gặp nhất, ở nhà hàng Trung Hoa hay quầy hàng nhập khẩu. Nhà máy được lập ngày 15/8/1903 ở Thanh Đảo dưới tên Germania-Brauerei, lúc Thanh Đảo còn là tô giới của Đức. Vốn là của một công ty cổ phần Anh Đức đặt ở Hồng Kông, còn thợ nấu bia thì người Đức. Đó là lý do bia Tsingtao mang dáng lager kiểu Đức ngay từ đầu.
Năm 1916 nhà máy về tay hãng Dai-Nippon của Nhật, và theo một bài viết về lịch sử hãng thì chính thời kỳ này gạo được thêm vào công thức, giữ đến tận bây giờ. Sau 1949 nhà máy thành doanh nghiệp nhà nước, rồi năm 1993 trở thành công ty Trung Quốc đầu tiên niêm yết ở sàn Hồng Kông. Tsingtao hiện là hãng bia lớn thứ hai Trung Quốc, giữ khoảng 15% thị trường trong nước, và chiếm khoảng một nửa lượng bia xuất khẩu của cả nước.
Dòng phổ biến là lager vàng nhạt 4,7%, được mô tả là nhiều hoa bia hơn các lager phổ thông. Uống vào sẽ thấy mạch nha rõ, có chút gạo, đắng nhẹ ở cuối. Nếu ai hỏi bia Trung Quốc loại nào ngon mà người đó quen bia Đức, bia Séc, thì Tsingtao thường là câu trả lời dễ hợp nhất.
Bia Harbin: hãng lâu đời nhất, giờ thuộc AB InBev
Harbin ra đời năm 1900 ở Cáp Nhĩ Tân, vùng Đông Bắc, do Jan Wróblewski, một người Ba Lan, lập ra. Hãng thường được giới thiệu là nhà máy bia lâu đời nhất Trung Quốc, dù cách gọi này chưa có nhiều nguồn độc lập xác nhận. Năm 2004 Anheuser-Busch mua lại Harbin; sau khi InBev sáp nhập Anheuser-Busch năm 2008 thì Harbin thuộc tập đoàn AB InBev, cùng nhà với Budweiser và Corona.
Bia Harbin chủ lực là lager vàng nhạt 4,8%, nấu từ mạch nha hai hàng, hoa bia châu Âu kết hợp hoa bia Thanh Đảo và men Đức. Hãng còn có các dòng Hapi, Harbin Premium và một loại bia lúa mì.
Bia Snow: bán nhiều nhất nhưng ít ra nước ngoài
Snow (雪花, Tuyết Hoa) là bia gốc Thẩm Dương, có từ năm 1957, do CR Snow sản xuất. CR Snow từng là liên doanh giữa China Resources và SABMiller cho đến tháng 10/2016; hiện China Resources Beer là chủ. Snow thường được nhắc là nhãn bia bán nhiều nhất thế giới tính theo sản lượng, dù gần như chỉ bán trong Trung Quốc. Nếu tính cả họ Budweiser là một thương hiệu thì Budweiser mới đứng đầu.
Ở trong nước, Snow từng được ghi nhận giữ khoảng 21,7% thị trường bia Trung Quốc, vượt cả Tsingtao. Hãng có rất nhiều dòng, loại đậm nhất khoảng 5%, còn dòng “8 độ” như Snow 晶粹 (Tinh Tuý) ghi trên lon 8,0°P và độ cồn từ 2,5% vol, nhẹ hơn hẳn phần lớn bia Việt. Nếu ai hỏi bia Trung Quốc loại nào nhẹ nhất dễ mua, Snow dòng 8 độ là câu trả lời.
Bia Yanjing và Zhujiang: bia của Bắc Kinh và Quảng Châu
Yanjing lập năm 1980 ở Bắc Kinh, là doanh nghiệp nhà nước. Năm 2013 hãng sản xuất 57,1 triệu hectolit, đứng thứ ba Trung Quốc và thứ tám thế giới. Từ tháng 2/1995 Yanjing được chọn làm bia phục vụ quốc yến ở Đại lễ đường Nhân dân. Sản phẩm chủ yếu là lager vàng nhạt, phổ biến ở miền Bắc Trung Quốc.
Zhujiang là bia của Quảng Châu, thành lập năm 1985, cũng là doanh nghiệp nhà nước. Dòng chủ lực là lager vàng nhạt 5,3%, nhỉnh hơn mặt bằng bia Trung Quốc một chút.
Các loại bia Trung Quốc khác bạn có thể gặp
Ngoài năm hãng trên, Trung Quốc có rất nhiều nhà máy chỉ bán quanh tỉnh mình, nên đi mỗi vùng sẽ gặp một nhãn khác. Mấy cái tên lớn hơn cả là Wusu (乌苏, Ô Tô) của Tân Cương, Kingway (金威), Reeb (力波), Lushan (庐山), Shangri-La (香格里拉) và Lam Đới (蓝带), tức Pabst Blue Ribbon bản Trung Quốc. Phần lớn vẫn là lager vàng nhạt cùng kiểu với Tsingtao, Harbin.
Bia thủ công thì đi sau, chủ yếu ở Bắc Kinh và Thượng Hải, với những xưởng như Great Leap, Jing-A ở Bắc Kinh hay Boxing Cat ở Thượng Hải; Thượng Hải có lễ hội bia quốc tế và tuần lễ bia từ năm 2012. Nếu bạn đi Trung Quốc và muốn uống thứ gì khác hẳn lager, đây mới là chỗ nên tìm.
Bia Trung Quốc bao nhiêu độ? Đừng nhầm “8 độ” với 8% cồn
Đây là chỗ nhiều người hiểu sai nhất. Trên lon bia Trung Quốc thường in to con số “8°”, “11°”, “12°”. Con số đó không phải độ cồn mà là nồng độ dịch nha ban đầu, đo bằng độ Plato (°P). Vì vậy nhãn bia Trung Quốc thường có hai con số đứng cạnh nhau: nồng độ dịch nha ban đầu theo °P, và độ cồn theo dạng “x,x% vol”. Dịch nha càng đặc thì bia càng đậm vị, nhưng con số này không cho bạn biết bia mạnh hay nhẹ.
Ví dụ dễ thấy: lon Snow “8 độ” ghi dịch nha 8,0°P nhưng độ cồn chỉ từ 2,5% vol trở lên. Tsingtao bản phổ biến 4,7%, Harbin 4,8%, Zhujiang 5,3%. Nhìn chung bia Trung Quốc phổ thông nằm trong khoảng 2,5% đến hơn 5%, tức là ngang hoặc nhẹ hơn bia Việt. Muốn so với các loại bia khác, xem thêm bài nồng độ cồn của bia.
Bia Trung Quốc khác bia Việt thế nào
Khác ít hơn người ta nghĩ. Cả hai đều chủ yếu là lager vàng nhạt, và đều hay dùng gạo cùng mạch nha. Bia Trung Quốc ngoài gạo đôi khi còn có cao lương, lúa mạch đen; một số loại thậm chí dùng mướp đắng thay hoa bia để tạo vị đắng. Nhiều nhãn bia Việt cũng có gạo trong thành phần. Gạo làm thân bia mỏng hơn, vị sạch và ít đắng, hợp uống lạnh trong bữa ăn.
Điểm khác dễ thấy nhất là cách ghi độ trên nhãn như nói ở trên, và việc bia Trung Quốc có nhiều dòng rất nhẹ (dưới 3,5%) hơn. Nếu bạn quen bia Sài Gòn hay bia Hà Nội thì Tsingtao, Harbin sẽ thấy rất quen miệng. Bức tranh chung về các hãng trong nước có ở bài các thương hiệu bia Việt Nam; muốn so với một nước láng giềng khác thì xem các loại bia Thái Lan hoặc bia Asahi bạc của Nhật.
Chọn theo khẩu vị: loại nào hợp ai
Thích có chút đắng, có hậu mạch nha: Tsingtao. Đây cũng là loại dễ tìm nhất ở Việt Nam. Thích nhẹ, mát, uống nhiều trong bữa nhậu: Harbin hoặc Snow, với Snow thì chọn dòng thấp độ nếu muốn thật nhẹ. Muốn đậm cồn hơn một chút trong nhóm lager: Zhujiang 5,3%. Còn Yanjing thì hợp với ai muốn thử đúng thứ bia người Bắc Kinh uống hằng ngày.
Nói thật lòng thì không hãng nào trong năm hãng trên là kiểu bia để ngồi phân tích hương vị. Chúng được nấu để uống cùng đồ ăn, nên ăn món gì quan trọng gần ngang với chọn hãng nào.
Mua bia Trung Quốc ở Việt Nam cần để ý gì
Bia nhập khẩu bán ở Việt Nam phải có nhãn phụ tiếng Việt. Theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP về nhãn hàng hoá (sửa đổi bởi Nghị định 111/2021/NĐ-CP, hiệu lực từ 15/2/2022), nhà nhập khẩu phải bổ sung nhãn tiếng Việt với các nội dung bắt buộc trước khi đưa hàng ra thị trường. Lon hay chai không có nhãn phụ, hoặc nhãn phụ dán che mất thông tin gốc, là dấu hiệu nên tránh. Với bia Trung Quốc thì có thêm một việc: đọc dòng “% vol” chứ đừng nhìn con số “°” in to, như đã nói ở trên.
Web chưa bán bia Trung Quốc: vài lager nhập khẩu có vị gần
Hiện vintagewine.vn chưa kinh doanh bia Trung Quốc. Nếu anh/chị cần bia Trung Quốc, bên mình nhận tìm nguồn và báo lại, gọi hoặc nhắn Zalo 038.737.6666. Trong lúc đó, nếu thích kiểu lager nhẹ, sạch như Tsingtao hay Harbin, mấy chai dưới đây có vị khá gần (giá đang niêm yết trên web).
Bia Corona Extra là lager Mexico 4,5%, nấu từ mạch nha và ngũ cốc phụ chủ yếu là bắp, cùng nguyên lý với bia Trung Quốc dùng gạo: thân nhẹ, trong, rất ít đắng. Một thùng giá 780.000đ. Corona cùng nhà AB InBev với Harbin; muốn biết thêm về hai cỡ chai thì đọc bài Corona và Coronita.
Bia Staropramen lon đến từ nhà máy ở quận Smíchov, Praha, lập năm 1869. Lager vàng 5%, đậm mạch nha và thơm hơn bia Việt một chút, hậu đắng nhẹ kiểu Séc, hợp với ai thích Tsingtao. Thùng lon 500ml giá 1.150.000đ. Muốn thử lẻ thì có Bia Staropramen Chai 330ml, 45.000đ một chai.
Bia Peroni là lager Ý 5,1%, chai 330ml, giá thùng 1.250.000đ. Bia Paderborner Pilger là bia Đức 5% đóng lon 330ml, thùng 24 lon giá 700.000đ, hợp cho tiệc đông người cần loại dễ uống. Ai muốn đổi gió sang kiểu bia đậm hẳn thì xem danh mục bia nhập khẩu hoặc bài giá bia Bỉ.
Câu hỏi thường gặp về bia Trung Quốc
Bia Trung Quốc loại nào ngon nhất để thử lần đầu?
Tsingtao là lựa chọn an toàn: dễ tìm, lager 4,7%, có chút đắng hoa bia nên không nhạt. Nếu muốn nhẹ hơn thì Harbin 4,8% hoặc một lon Snow dòng thấp độ.
Bia Trung Quốc nào bán nhiều nhất?
Snow (Tuyết Hoa). Snow thường được nhắc là nhãn bia bán nhiều nhất thế giới tính theo sản lượng, dù gần như chỉ bán trong Trung Quốc. Còn bia Trung Quốc gặp nhiều nhất ở nước ngoài là Tsingtao, vì hãng này chiếm khoảng một nửa lượng bia xuất khẩu của Trung Quốc.
Bia Tsingtao bao nhiêu độ?
Dòng Tsingtao phổ biến là lager 4,7%. Hãng còn nhiều dòng khác với độ cồn khác nhau, và nếu thấy số “°” in to trên lon thì đó là độ Plato của dịch nha, không phải độ cồn. Luôn xem dòng “% vol” trên nhãn.
Bia Harbin của nước nào?
Harbin là bia Trung Quốc, ra đời năm 1900 ở Cáp Nhĩ Tân do một người Ba Lan lập. Từ năm 2004 hãng thuộc Anheuser-Busch, nay là tập đoàn AB InBev.
Vì sao lon bia Trung Quốc ghi 8 độ mà uống không thấy say?
Vì “8°” là độ Plato của dịch nha ban đầu, không phải độ cồn. Một lon Snow “8 độ” chỉ có độ cồn từ khoảng 2,5% trở lên, nhẹ hơn phần lớn bia Việt.
Bia Trung Quốc có dùng gạo không?
Nhiều loại có. Bia Trung Quốc hay dùng gạo, đôi khi thêm cao lương, cùng với mạch nha lúa mạch. Tsingtao có gạo trong công thức từ thời nhà máy thuộc hãng Nhật, sau năm 1916.
Khách hỏi bia Trung Quốc ở cửa hàng phần lớn là người từng đi Trung Quốc về hoặc vừa ăn lẩu Tứ Xuyên xong và muốn tìm lại đúng lon bia ấy. Lời khuyên của người bán là đừng kỳ vọng một hương vị lạ: đây là lager nhẹ để đi với đồ ăn. Nếu cần đúng hãng, cứ nhắn để cửa hàng hỏi nguồn; còn nếu chỉ cần một lon bia nhẹ, sạch cho bữa cơm thì mấy chai lager châu Âu ở trên đã làm tốt việc đó.
Rượu bia có hại cho sức khoẻ. Đã uống rượu bia thì không lái xe.
