Umeshu (mơ Nhật)

Umeshu làm ra sao

Ume (Prunus mume) về mặt thực vật thuộc nhóm mơ, không phải mận, được đưa từ Trung Quốc sang Nhật hơn một nghìn năm trước. Quả rất chua, ít khi ăn sống, người Nhật dùng để muối umeboshi và ngâm rượu. Cách làm umeshu đơn giản: quả xanh, đường phèn hoặc mật ong, rượu nền, để nơi mát tối nhiều tháng cho quả nhả hết mùi. Rượu nền truyền thống là shochu, sake hoặc awamori; nay có nhà dùng cả brandy, whisky. Thành phẩm thường 10 đến 15 độ.

Vì quả không lên men nên gọi umeshu là "vang mơ" không đúng lắm. Nó gần với rượu mùi trái cây hơn, và nằm trong nhóm rượu mùi trái cây của web.

Đọc nhãn: honkaku, genshu, aragoshi

Ba chữ hay gặp nhất trên chai umeshu:

• Honkaku umeshu (本格梅酒): chỉ làm từ quả ume, đường và rượu, không thêm hương liệu, chất tạo chua hay màu. Có những chai giá rẻ dùng hương mơ thay vì quả tươi, chữ này giúp phân biệt.
• Genshu (原酒): rượu không pha loãng, giữ nguyên độ sau khi ngâm, thường mạnh hơn bản thường. Trong mục có Choya Genshu 420.000đ.
• Aragoshi (あらごし): lọc thô, giữ lại nhiều thịt quả xay nên rượu sánh và đục. Ví dụ là hai chai của nhà Umenoyado ở Nara, bản mơ và bản yuzu 880.000đ.

Choya và các nhà khác trong mục

Choya bắt đầu từ một trang trại trồng nho năm 1914 và làm umeshu từ năm 1959; hãng ghi trên trang chính thức rằng chỉ dùng quả ume trồng ở Nhật. Ở đây Choya có đủ dải: chai nhỏ Natural 325ml 250.000đ để thử, bản lá tía tô 250.000đ, Kokuto đường đen 425.000đ, trà xanh Uji 425.000đ, Royal Honey 680.000đ, rồi tới bản ủ Choya 3 năm 950.000đ và French Oak 1.680.000đ ủ thùng sồi Pháp. Bình lớn Koi Torori 1,8 lít 470.000đ hợp quán hoặc nhà đông người.

Nhà Oyama có bản chanh kabosu 490.000đ và Aged Umeshu Yumehibiki 735.000đ. Nakano có Honey Umeshu 475.000đ và cốc nhỏ Umeshu Cup 125.000đ. Muốn uống có ga thì có Sparkling Kiuchi 240.000đ; muốn nền brandy thì có Shiratama Brandy Umeshu 750.000đ.

Bảng giá umeshu

Bảng đầu là các chai Choya, bảng sau là các nhà còn lại. Số tiền hiện theo trang sản phẩm, chai rẻ nhất nằm trên cùng.

Uống umeshu kiểu Nhật

Cách phổ biến nhất là rót umeshu lên ly đá. Pha soda thì ngày nóng uống rất mát; pha trà xanh (o-cha-wari) hoặc nước nóng (o-yu-wari) là cách người Nhật uống mùa đông. Umeshu cũng uống lạnh nguyên chất sau bữa, đi cùng trái cây, bánh ngọt, món Nhật. Chai nào có quả ngâm sẵn bên trong thì quả cũng nhấm được, nhưng nhớ là quả đã ngấm rượu. Muốn biết thêm các loại rượu mùi cùng nhóm, đọc bài rượu mùi trái cây là gì; tin mùa mơ năm nay có ở bài rượu mùi trái cây 2026.

Chọn chai theo người uống

Người chưa uống rượu bao giờ, hay các bạn nữ chỉ muốn một ly nhẹ sau bữa: chai mơ thuần hoặc bản mật ong là dễ nhất, rót với đá. Người thích vị chua, thơm vỏ cam chanh: bản yuzu của Nakano hay Umenoyado, bản kabosu của Oyama. Người quen rượu mạnh thì thử bản nền brandy hoặc bản ủ thùng gỗ, vị khô và sâu hơn, uống với đá to như uống whisky.

Làm quà, bạn nhìn vào bao bì và dung tích. Chai 720ml hoặc 700ml có hộp hợp biếu, chai 300ml đến 330ml hợp làm quà nhỏ kèm hộp bánh. Mua cho bữa tiệc đông người thì bình lớn 1,8 lít tiết kiệm hơn nhiều chai nhỏ.

Umeshu có đường, nên dù độ cồn thấp vẫn nên uống chậm. Một chai 720ml chia cho bốn năm người là vừa cho một buổi tối.

Bảo quản sau khi mở

Ngoài đá và soda, umeshu còn là nền cho vài ly cocktail đơn giản ở quán Nhật: Umeshu Sour pha thêm nước chanh, Umeshu Tonic pha nước tonic. Ở nhà bạn chỉ cần ly cao, đá, một phần umeshu, hai phần tonic và một lát chanh vàng là có ly uống mùa hè. Bản trà xanh Uji của Choya pha với nước lạnh không đường cũng rất hợp sau bữa nhiều dầu mỡ.

Về dung tích, mục có đủ cỡ: cốc nhỏ 187ml của Nakano để uống thử, chai khoảng 300ml đến 330ml, chai 500ml, 620ml đến 750ml cho bản thường, và bình 1,8 lít. Cùng một dòng có khi có hai cỡ, như Choya Natural Shiso bản nhỏ và bản lớn 460.000đ, nên bạn xem kỹ dung tích trước khi so giá.

Umeshu nhẹ độ hơn rượu mạnh nên mở rồi thì đậy kín, để tủ lạnh và uống trong vài tháng để mùi mơ còn rõ. Kiểu aragoshi có thịt quả nên lắc nhẹ trước khi rót. Chai chưa mở để nơi mát, tránh nắng. Bạn cần chọn chai làm quà nhỏ hay cho người không uống được rượu mạnh, gọi hoặc nhắn Zalo cho bên mình.

Câu hỏi thường gặp

Xem thêm trong Rượu mùi / Liqueur

• Mùi trái cây
• Mùi thảo mộc & Bitter
• Mùi cà phê & Sô-cô-la
• Rượu kem & sữa