Rượu vang Zinfandel của California và Primitivo của vùng Puglia, miền nam nước Ý, làm từ cùng một giống nho, đã được xét nghiệm ADN chứng minh. Vang từ giống nho này thường đậm, nhiều vị quả chín như dâu đen, mứt dâu tây, có chút tiêu và quế, độ cồn hay ở mức 14 đến 15%. Chai Mỹ thường mềm, ngọt quả hơn, chai Ý thường mộc hơn, bớt vị ngọt quả.
Mục lục
- Zinfandel và Primitivo là cùng một giống nho
- Vị của vang Zinfandel California
- Vị của vang Primitivo vùng Puglia
- White Zinfandel là gì
- Chai Zinfandel và Primitivo nên thử theo giá
- Zinfandel Mỹ
- Primitivo Ý
- Câu hỏi hay gặp về Zinfandel và Primitivo
- Zinfandel có ngọt không?
- Uống Zinfandel ở nhiệt độ nào, ăn với gì?
- Nên chọn Zinfandel hay Primitivo?
Zinfandel và Primitivo là cùng một giống nho
Nhiều năm người Mỹ coi Zinfandel là giống nho “của riêng nước Mỹ”. Năm 1993, nhóm của giáo sư Carole Meredith dùng xét nghiệm ADN và xác nhận Zinfandel với Primitivo của Ý là hai dòng vô tính của cùng một giống. Năm 2001, nhóm tìm được cây nho trùng khớp ở Kaštel Novi, Croatia, mang tên địa phương là Crljenak Kaštelanski. Tên cổ hơn được ghi nhận ở Croatia là Tribidrag.
Tên Primitivo được cho là bắt nguồn từ chữ Latin và tiếng Ý cổ nghĩa là “chín sớm”. Đây là đặc tính thật của giống nho: nó chín sớm và chín không đều. Trên cùng một chùm có thể có quả đã teo như nho khô nằm cạnh quả còn xanh. Người trồng phải chọn hái nguyên chùm hoặc đi hái lại nhiều lượt, và lượng đường cao trong quả chín kỹ là lý do vang thường nhiều cồn.
Về nhãn mác, Liên minh châu Âu công nhận Zinfandel là tên đồng nghĩa của Primitivo từ năm 1999, nên vang Ý có thể ghi Zinfandel khi bán sang Mỹ. Phía Mỹ thì không coi hai tên là đồng nghĩa, nhà làm rượu Mỹ phải ghi đúng tên đã khai.
Vị của vang Zinfandel California
Zinfandel Mỹ thường thân khá dày, tannin khá cao, độ chua thấp, nhiều mùi dâu đen, dâu tây, mứt và gia vị như quế, tiêu. Độ cồn có thể vượt 15%. Rượu dễ uống ngay khi mở, ít khi cần cất lâu.
California có ba vùng hay gặp trên nhãn. Lodi có những vườn nho già bậc nhất bang, vang mọng quả, dễ uống. Dry Creek Valley ở Sonoma cho vang có quả tươi và độ chua cân hơn. Paso Robles cho vang tròn, mềm. Chữ “Old Vine” trên nhãn nghĩa là nho lấy từ vườn nho già.
Vị của vang Primitivo vùng Puglia
Phần lớn Primitivo của Ý trồng ở Puglia, gót chiếc ủng nước Ý. Hai tên gọi chính là Primitivo di Manduria và Gioia del Colle. Theo luật, Primitivo di Manduria phải có ít nhất 85% nho Primitivo. Vùng này còn có bản ngọt tự nhiên, Primitivo di Manduria Dolce Naturale.
So với chai Mỹ, Primitivo Ý thường mộc hơn, bớt ngọt quả. Độ cồn cũng cao, có chai lên tới 16%. Bản Riserva của Primitivo di Manduria phải ủ ít nhất hai năm. Vụ nho mới nhất ở Manduria hụt sản lượng, chi tiết có trong bài Primitivo di Manduria 2026.
White Zinfandel là gì
White Zinfandel không phải vang trắng mà là vang hồng, thường ngọt nhẹ, làm từ nho Zinfandel đỏ. Năm 1972, Bob Trinchero của hãng Sutter Home làm một mẻ vang hồng khô từ nước nho Zinfandel và đặt tên White Zinfandel. Năm 1975, một mẻ bị ngưng lên men giữa chừng, rượu còn đường nên ngọt hơn, hồng hơn. Ông vẫn đem bán và kiểu vang này trở thành món bán chạy ở Mỹ suốt nhiều năm.
Ở Ý, kiểu vang hồng từ cùng giống nho thường làm khô. Một ví dụ là Doppio Passo Primitivo Rose, 12% cồn, giá 380.000đ, nhẹ hơn hẳn bản đỏ.
Chai Zinfandel và Primitivo nên thử theo giá
Giá đi kèm là giá niêm yết trên web, tự cập nhật theo bảng giá.
Zinfandel Mỹ
Gnarly Head Old Vine Zinfandel từ Lodi, 14,5% cồn, giá 830.000đ. Đây là chai giá dễ chịu nhất trong nhóm Zinfandel Mỹ ở bài này, hợp để biết Zinfandel Mỹ có vị ra sao.
Bogle Old Vines Zinfandel, 14,5% cồn, giá 1.380.000đ, cũng là vang từ vườn nho già, giá cao hơn một bậc.
Kendall Jackson Vintners Reserve Zinfandel có pha thêm Petite Sirah, 14,5% cồn, giá 1.190.000đ.
Francis Ford Coppola Director’s Cut Dry Creek Valley Zinfandel từ Dry Creek Valley, 14,9% cồn, giá 1.900.000đ, hợp khi bạn muốn một chai Zinfandel bài bản hơn để làm quà.
Primitivo Ý
Cantele Caramia Primitivo từ Puglia, 14% cồn, giá 460.000đ, kiểu Primitivo mềm, hợp bữa cơm có món nướng.
Doppio Passo Primitivo di Manduria Riserva, 14,5% cồn, giá 750.000đ, là bản Riserva, hợp với thịt nướng, bò hầm.
Muốn xem nhiều chai hơn thì vào mục vang Mỹ cho Zinfandel và mục vang Puglia cho Primitivo.
Câu hỏi hay gặp về Zinfandel và Primitivo
Zinfandel có ngọt không?
Vang Zinfandel đỏ là vang khô, nhưng nhiều quả chín nên cảm giác ngọt quả. Chỉ White Zinfandel, tức bản hồng, mới thường có đường sót lại.
Uống Zinfandel ở nhiệt độ nào, ăn với gì?
Khoảng 15 đến 20 độ C. Hợp nhất là món nướng có gia vị: sườn nướng, bò nướng, thịt xiên, burger, pizza. Món Việt có thể thử bò lúc lắc, sườn nướng mật ong.
Nên chọn Zinfandel hay Primitivo?
Thích vị quả chín, mềm, dễ uống thì chọn chai Mỹ. Thích kiểu mộc hơn, bớt ngọt quả và hợp ăn cùng món Ý, món nướng than thì chọn chai Puglia.
Cần so vị Zinfandel và Primitivo trước khi mua, bạn ghé cửa hàng Trần Cung (Hà Nội) hay Kim Hải (Lào Cai), hoặc gọi 038.737.6666 kể món nướng định làm để chọn chai hợp.
Rượu bia có hại cho sức khoẻ. Sản phẩm chỉ bán cho người từ đủ 18 tuổi.
