Vermouth là rượu vang được thêm cồn, thêm đường và ngâm thảo mộc, trong đó bắt buộc có cây ngải (chi Artemisia). Theo luật châu Âu, độ cồn của vermouth từ 14,5 đến dưới 22 độ. Có ba kiểu hay gặp: đỏ ngọt (rosso, hay sweet vermouth), trắng (bianco) và khô (dry vermouth). Mở chai rồi thì cất tủ lạnh và nên dùng hết trong khoảng một đến ba tháng.
Mục lục
- Rượu vermouth là gì, làm từ đâu
- Sweet vermouth, bianco và dry vermouth khác nhau ra sao
- Vermouth bao nhiêu độ
- Mở chai rồi để tủ lạnh được bao lâu
- Dùng vermouth pha Negroni, Americano và Martini
- Hỏi nhanh về vermouth
- Vermouth có phải là rượu Martini không?
- Vermouth uống không, không pha được không?
- Vermouth và Campari khác nhau ở đâu?
Rượu vermouth là gì, làm từ đâu
Nền của vermouth là vang, đa số là vang trắng. Nhà làm rượu ngâm vào đó thảo mộc, vỏ cam, gia vị, thêm cồn để nâng độ và thêm đường hoặc caramel tuỳ kiểu. Quy định 251/2014 của Liên minh châu Âu ghi rõ: vị đặc trưng của vermouth phải đến từ cây thuộc chi Artemisia. Ngay cái tên cũng từ chữ Wermut trong tiếng Đức, nghĩa là cây ngải.
Chai vermouth bán ra đầu tiên thường được gắn với Antonio Benedetto Carpano ở Turin năm 1786. Difford’s Guide lưu ý ông không phải người đầu tiên ngâm ngải vào vang, chỉ là người đầu tiên đem bán thành thương hiệu. Năm 1813, Joseph Noilly làm kiểu khô ở Marseille. Từ đó mới có cách gọi trong sách cocktail cũ: “Italian vermouth” là loại đỏ ngọt, “French vermouth” là loại khô.
Muốn nếm thử kiểu Turin cổ điển thì có Antica Formula Carpano, giá niêm yết hiện tại 1.600.000đ. Bản đắng hơn cùng nhà là Carpano Punt E Mes Aperitivo, hợp người đã quen vị Campari.
Sweet vermouth, bianco và dry vermouth khác nhau ra sao
Ba kiểu khác nhau chủ yếu ở lượng đường, màu và việc dùng vào ly nào.
| Kiểu | Màu | Vị | Hay dùng cho |
|---|---|---|---|
| Rosso (sweet vermouth) | Đỏ nâu | Ngọt, đắng nhẹ, mùi thảo mộc | Negroni, Americano |
| Bianco | Vàng nhạt | Ngọt vừa, thơm, có nét vani | Uống với đá, pha tonic |
| Dry, Extra Dry | Gần như trong | Khô, chua nhẹ, mùi thảo mộc | Dry Martini |
Chữ “dry” ở đây có định nghĩa hẳn hoi. Với rượu vang ướp hương như vermouth, luật EU cho ghi “dry” khi đường dưới 50 g mỗi lít, “extra-dry” khi dưới 30 g. Nghĩa là dry vermouth vẫn có chút đường, chỉ ít hơn bản đỏ rất nhiều. Bianco ra đời muộn nhất: Dolin làm bản Blanc năm 1881, Martini & Rossi tung Bianco năm 1910.
Nhóm đỏ dễ tìm nhất là Martini Rosso, Cinzano Rosso 1L và Dolin Rouge. Ai thích vị dày, đắng sâu hơn có thể thử Mancino Vermouth Rosso Amaranto hoặc Vermouth Bottega Rosso.
Nhóm khô có Noilly Prat Dry, Dolin Dry và Martini Extra Dry. Bản trắng thì có Martini Bianco, dễ uống nhất với người mới.
Vermouth bao nhiêu độ
Luật EU đặt khung độ cồn thực cho rượu vang ướp hương từ 14,5% đến dưới 22%. Đa số chai phổ thông rơi vào khoảng 15 đến 18 độ. Ví dụ, Martini Extra Dry chai 750 ml bán ở châu Âu ghi 15%, Noilly Prat Original Dry ghi 18%. Cùng một tên chai, độ cồn có thể chênh theo thị trường, nên tin con số in trên nhãn chai bạn đang cầm.
So với rượu mạnh 40 độ thì vermouth nhẹ hơn nhiều, nhưng vẫn mạnh hơn vang bàn ăn thường gặp. Uống thẳng với đá thì một ly nhỏ chừng 60 ml là đủ cảm hết mùi thảo mộc.
Mở chai rồi để tủ lạnh được bao lâu
Vermouth có nền là vang nên sau khi mở sẽ bị oxy hoá dần. Chuyên gia của Noilly Prat khuyên cất tủ lạnh và dùng trong khoảng ba tháng. VinePair đưa mốc an toàn hơn là một tháng. Trong thử nghiệm của Cook’s Illustrated, chai để nhiệt độ phòng mất mùi sau chừng một tháng, chai trong tủ lạnh giữ được lâu gần gấp đôi.
Vài thói quen nhỏ giúp chai bền hơn: vặn chặt nắp, để đứng, tránh nắng. Nếu cả tháng mới pha một lần, nên chọn chai nhỏ hoặc chia với bạn bè. Ngửi thấy mùi chua như giấm, hoặc vị nhạt hẳn, thì bỏ đi chứ đừng tiếc.
Dùng vermouth pha Negroni, Americano và Martini
Negroni là ba phần bằng nhau gin, Campari và vermouth đỏ. Cách khuấy, chọn đá và nguồn gốc ly này có trong bài Negroni là gì và công thức pha 1-1-1. Americano theo công thức của IBA gồm 30 ml Campari Bitter, 30 ml vermouth đỏ, rót thẳng vào ly old fashioned đầy đá rồi thêm chút soda.
Dry Martini dùng gin với vermouth khô. Tỉ lệ tuỳ người pha; ai thích ly thật khô thì giảm vermouth xuống. Bianco và dry uống thẳng với đá, thêm một lát vỏ chanh cũng rất dễ chịu cho buổi chiều.
Chuyện aperitivo đang được nhắc nhiều trong năm nay, bài tin vermouth 2026 và Negroni Week có kể thêm. Các chai đang bán gom ở trang hãng Vermouth và trang Mancino Vermouth.
Hỏi nhanh về vermouth
Vermouth có phải là rượu Martini không?
Không hẳn. Martini là tên một hãng làm vermouth, đồng thời là tên một ly cocktail gin. Ly Dry Martini có dùng vermouth khô, nhưng vermouth thì rất nhiều hãng làm: Noilly Prat, Dolin, Carpano, Cinzano.
Vermouth uống không, không pha được không?
Được. Nhiều người uống vermouth với đá và lát cam trước bữa ăn. Kiểu bianco và rosso dễ uống thẳng hơn kiểu khô, vì có độ ngọt đỡ vị đắng.
Vermouth và Campari khác nhau ở đâu?
Vermouth có nền là vang, độ cồn 14,5 đến dưới 22 độ. Campari là rượu đắng ngâm thảo mộc và trái cây trong cồn và nước, không có nền vang. Hai chai này hay đứng chung trong Negroni và Americano.
Chưa biết chọn chai nào cho ly đầu tiên thì nhắn Zalo 038.737.6666, kể bạn định pha gì, bên mình gợi ý chai vừa túi tiền.
Rượu bia có hại cho sức khoẻ. Sản phẩm chỉ bán cho người từ đủ 18 tuổi.
