Vang khô là vang mà men đã ăn gần hết đường trong nước nho, nên uống không thấy ngọt. Theo chuẩn của Tổ chức Nho và Rượu vang Quốc tế (OIV), vang tĩnh được ghi “khô” khi đường sót không quá 4 g mỗi lít, hoặc tới 9 g nếu độ chua đủ cao. Khô không có nghĩa là chát: chát đến từ tannin, còn khô chỉ nói về đường.
Mục lục
- “Khô” trên nhãn vang nghĩa là gì
- Bảng độ ngọt: khô, bán khô, bán ngọt, ngọt
- Rượu vang đỏ khô là gì
- Rượu vang trắng khô là gì
- Vang khô và vang ngọt: chọn thế nào
- Câu hỏi thường gặp về vang khô
- Vang khô có phải là vang chát không?
- Vang khô có còn chút đường nào không?
- Nhãn không ghi khô hay ngọt thì hiểu sao?
“Khô” trên nhãn vang nghĩa là gì
Nho chín có rất nhiều đường. Khi lên men, men biến đường thành cồn. Nếu để men làm việc tới cùng, gần như không còn đường, ta có vang khô. Nếu dừng giữa chừng, hoặc nho quá ngọt khiến men không ăn hết, phần đường còn lại gọi là đường sót, và vang sẽ ngọt.
Wine Folly đưa một quy đổi dễ nhớ: 10 g đường mỗi lít tương đương khoảng 1% độ ngọt. Độ chua cao còn che bớt cảm giác ngọt, nên hai chai cùng lượng đường có thể uống thấy khác nhau.
Bảng độ ngọt: khô, bán khô, bán ngọt, ngọt
Đây là bốn mức cho vang tĩnh (vang không sủi) theo chuẩn của OIV, châu Âu dùng cùng ngưỡng:
| Mức | Đường sót | Chữ thường gặp trên nhãn |
|---|---|---|
| Khô | Tối đa 4 g/l, hoặc 9 g/l nếu độ chua không thấp hơn đường quá 2 g/l | Sec, Secco, Seco, Trocken, Dry |
| Bán khô | Tối đa 12 g/l, hoặc 18 g/l với điều kiện độ chua tương tự | Demi-sec, Abboccato, Halbtrocken, Medium Dry |
| Bán ngọt | Trên mức bán khô, tối đa 45 g/l | Moelleux, Amabile, Lieblich, Medium Sweet |
| Ngọt | Từ 45 g/l trở lên | Doux, Dolce, Süß, Dulce, Sweet |
Một ví dụ cho điều kiện độ chua: chai có 9 g đường mỗi lít thì độ chua phải từ 7 g mỗi lít trở lên mới được gọi là khô. Riêng vang sủi dùng một thang khác, nơi “Extra Dry” lại ngọt hơn “Brut”. Thang đó được giải thích trong bài Brut, Extra Dry, Demi-Sec nghĩa là gì.
Nhiều chai không in chữ nào về độ ngọt, nhất là vang đỏ. Khi đó mặc định gần như chắc là khô. Các thuật ngữ khác trên nhãn có trong bài đọc nhãn rượu vang.
Rượu vang đỏ khô là gì
Phần lớn vang đỏ bàn ăn là vang khô. Cái cảm giác se se, khô miệng khi uống vang đỏ là do tannin trong vỏ, hạt nho và gỗ sồi bám vào nước bọt, không phải do thiếu đường. Chuyện này được nói kỹ trong bài tannin trong rượu vang là gì.
Ngược lại, vang khô mà tannin thấp thì uống rất mềm, không chát chút nào. Vì vậy người nói “tôi không thích vang khô” thường thật ra là không thích vang chát.
Hai chai đỏ khô dễ uống: Peter Lehmann Portrait Shiraz của Úc và Punti Ferrer Cabernet Sauvignon của Tây Ban Nha, giá lần lượt 650.000đ và 280.000đ. Cả kệ rượu vang đỏ chủ yếu là vang khô.
Rượu vang trắng khô là gì
Vang trắng khô là vang trắng gần như hết đường, vị tươi, chua sạch. Ở Bordeaux có ví dụ rất rõ: cùng một nhà, cùng vùng, nhưng chai ghi “Blanc Sec” là trắng khô, còn chai Sauternes là trắng ngọt làm từ nho nhiễm nấm quý.
Rượu vang Le Blanc Sec de Suduiraut là bản trắng khô của nhà Suduiraut, nhà vốn nổi tiếng với Sauternes. Chateau Toutigeac Bordeaux Blanc Sec là một chai Bordeaux trắng khô giá dễ chịu hơn. Đặt cạnh đó, Rượu vang Haut Charmes Sauternes cho thấy cùng vùng mà vị ngọt hẳn; lý do nằm ở bài nấm quý Botrytis là gì.
Sherry cũng có đủ các mức. Gonzalez Byass Tio Pepe Fino Muy Seco Palomino Sherry ghi “Muy Seco”, nghĩa là rất khô, còn Sandeman Medium Dry Sherry ghi rõ bán khô. Đổi sang vang sủi thì có Valdivieso Demi Sec, chữ Demi Sec trên nhãn báo chai này hơi ngọt.
Vang khô và vang ngọt: chọn thế nào
Ăn bữa chính thì vang khô hợp hơn, vì không lấn vị món mặn. Vang ngọt hợp tráng miệng, trái cây, hoặc người mới uống vang chưa quen vị chua. Bài rượu vang ngọt là gì có danh sách các kiểu vang ngọt phổ biến.
Khi đọc nhãn, nhìn ba chỗ: chữ chỉ độ ngọt (sec, dry, trocken), tên vùng (Sauternes, Tokaji thường ngọt) và độ cồn. Vang ngọt tự nhiên hay có độ cồn thấp vì men chưa biến hết đường thành cồn. Gặp chai không rõ, hỏi người bán về số gam đường là cách chắc nhất.
Câu hỏi thường gặp về vang khô
Vang khô có phải là vang chát không?
Không. Khô là ít đường, chát là do tannin. Một chai vang trắng khô hầu như không chát, còn một chai Port ngọt vẫn có thể chát.
Vang khô có còn chút đường nào không?
Có, nhưng rất ít: tối đa 4 g mỗi lít, hoặc 9 g nếu độ chua cao. Lượng này lưỡi hầu như không nhận ra.
Nhãn không ghi khô hay ngọt thì hiểu sao?
Với vang đỏ và vang trắng bàn ăn, không ghi gì thường là khô. Vang ngọt hay ghi rõ chữ ngọt, tên vùng vang ngọt, hoặc độ cồn thấp bất thường.
Bạn gửi ảnh nhãn chai đang có qua Zalo 038.737.6666, bên mình đọc giúp chai đó khô hay ngọt và hợp món gì.
Rượu bia có hại cho sức khoẻ. Sản phẩm chỉ bán cho người từ đủ 18 tuổi.
