bởi Tuấn – Vintage Team
Nếu Bordeaux nổi tiếng với vang pha (blend) từ nhiều giống nho, thì Burgundy (Bourgogne) đi con đường ngược lại: mỗi chai thường chỉ làm từ một giống nho, chủ yếu là Pinot Noir cho vang đỏ và Chardonnay cho vang trắng. Cái làm nên khác biệt giữa các chai không nằm ở công thức pha mà ở mảnh đất trồng nho, nên muốn hiểu vang Burgundy thì phải hiểu đất trước.
Mục lục
- Khí hậu và thổ nhưỡng đặc trưng
- Côte d’Or, “sườn đồi vàng” của Burgundy
- Burgundy làm vang trắng nhiều hơn vang đỏ
- Phân hạng: từ vang vùng tới Grand Cru
- Hương vị nên tìm khi thưởng thức
- Vài chai vang Burgundy trên web
- Câu hỏi thường gặp
- Burgundy và Bourgogne có phải một vùng không?
- Vang Burgundy làm từ giống nho nào?
- Vì sao vang Burgundy đắt?
- Người mới nên thử chai Burgundy nào?
Tất cả chai vang Burgundy bên mình đang bán, lọc được theo loại và giá, nằm ở danh mục rượu vang Burgundy.
Riêng vang trắng (Chardonnay) của Bourgogne, từ Chablis, Mâcon tới Meursault, Puligny-Montrachet, xem bài vang Bourgogne trắng khác nhau thế nào, giá bao nhiêu.
Khí hậu và thổ nhưỡng đặc trưng
Burgundy có khí hậu lục địa, mùa đông lạnh và mùa hè nóng, nên chất lượng từng niên vụ chênh nhau khá rõ. Năm mát thì vang chua và thanh, năm nóng thì đậm và nhiều trái cây hơn. Nền đất chủ yếu là đá vôi pha sét, phần lõi của vùng nằm trên dải đá vôi hình thành từ kỷ Jura. Hai giống Pinot Noir và Chardonnay trên nền đất này cho vang có độ chua rõ, hương thanh và vị khoáng, khác hẳn cùng giống nho trồng ở vùng ấm.
Người Burgundy gọi từng mảnh vườn có điều kiện đất và vi khí hậu riêng là “climat”, thường được rào bằng tường đá (clos). Hệ thống climat này được UNESCO công nhận từ năm 2015. Đây là lý do hai chai cùng giống nho, cùng làng, chỉ cách nhau vài hàng nho vẫn có giá chênh nhiều lần.
Côte d’Or, “sườn đồi vàng” của Burgundy
Khu vực lõi Côte d’Or thường được hiểu là “sườn đồi vàng”. Đây là một dải dốc đá vôi kỷ Jura dài khoảng 60 đến 65 km, chạy từ Dijon xuống Maranges, chia làm hai phần. Côte de Nuits ở phía bắc chủ yếu trồng Pinot Noir cho vang đỏ, khoảng 90% sản lượng ở đây là nho đỏ, với những tên làng quen như Gevrey-Chambertin, Morey-Saint-Denis. Côte de Beaune ở phía nam nổi tiếng nhất với vang trắng Chardonnay như Meursault, Puligny-Montrachet, nhưng vẫn làm nhiều vang đỏ ngon ở Santenay, Monthélie và các làng lân cận.
Ngoài Côte d’Or, Burgundy còn có Chablis ở phía bắc (vang trắng Chardonnay quanh Auxerre), Côte Chalonnaise với Mercurey, Rully, Givry, và Mâconnais ở phía nam, nơi làm nhiều vang trắng dễ uống, giá mềm.
Burgundy làm vang trắng nhiều hơn vang đỏ
Nhiều người nghĩ Burgundy là vùng vang đỏ, nhưng tính chung cả vùng, khoảng 60% sản lượng nho là giống trắng (chủ yếu Chardonnay), khoảng 34% là giống đỏ (chủ yếu Pinot Noir), phần còn lại khoảng 7% dùng cho vang sủi Crémant de Bourgogne. Diện tích trồng nho khoảng 29.500 ha, nhỏ hơn Bordeaux nhiều.
Phân hạng: từ vang vùng tới Grand Cru
Burgundy có 84 tên gọi xuất xứ (AOC): 7 tên gọi vùng, 44 tên gọi làng và 33 Grand Cru. Premier Cru là những mảnh vườn được ghi tên riêng bên trong tên gọi làng, ví dụ Chablis 1er Cru Les Butteaux hay Monthélie 1er Cru Les Vignes Rondes. Grand Cru chỉ chiếm khoảng 1% sản lượng, nên giá cao là chuyện dễ hiểu. Khác biệt giữa cách phân hạng này và Bordeaux có ở bài Burgundy Grand Cru là gì, khác Bordeaux thế nào.
Với người mới, mình hay khuyên bắt đầu từ vang cấp làng của nhà sản xuất có tiếng. Tên nhà làm vang ở Burgundy quan trọng ngang tên vườn, vì cùng một vườn có thể chia cho cả chục chủ.
Hương vị nên tìm khi thưởng thức
Pinot Noir vùng Burgundy thường có màu từ đỏ anh đào đến đỏ gạch nhạt, kết cấu nhẹ, hương trái cây đỏ (anh đào, mâm xôi) xen lẫn mùi đất và nấm khi để lâu năm. Nó khác hẳn Pinot Noir “béo” và nhiều trái cây chín của vùng khí hậu ấm như California hay Úc. Chardonnay Burgundy thì trải từ kiểu Chablis chua, khô, nhiều khoáng tới kiểu Meursault tròn, có mùi bơ và hạt rang từ thùng gỗ.
Vang đỏ Burgundy nên uống hơi mát, khoảng nhiệt độ hầm rượu, hợp với vịt, gà, nấm và các món không quá cay nồng. Vang trắng hợp hải sản, cá và gà sốt kem.
VINTAGE WINE hiện có nhiều lựa chọn vang Pháp chính hãng, gồm cả những chai từ các vùng lân cận Burgundy, hợp để bắt đầu làm quen phong cách vang Pháp cổ điển này.
Vài chai vang Burgundy trên web
Vang trắng dễ bắt đầu có Famille Paquet Macon-Fuisse Les Bruyeres và Rượu vang Joseph Drouhin Pouilly-Vinzelles của vùng Mâconnais, còn muốn kiểu chua, khoáng thì Domaine Laroche Chablis 1er Cru les Butteaux. Vang đỏ có Domaine Chanson Mercurey Red của Côte Chalonnaise, Louis Jadot Santenay Clos de Malte và Remi Jobard Monthelie 1er Cru Les Vignes Rondes của Côte de Beaune, cùng Louis Jadot Morey Saint Denis và Chateau de Marsannay Gevrey Chambertin của Côte de Nuits. Giá niêm yết tự cập nhật:
| Sản phẩm | Dung tích | Độ cồn | Giá niêm yết |
|---|---|---|---|
| Vang nổ Charles Roux Blanc De Blancs Brut | 750ml | 11,5% | 350.000đ |
| Vang nổ Veuve Ambal Methode Traditionnelle Blanc De Blancs | 750ml | 11,5% | 440.000đ |
| Rượu vang nổ Pol Remy Brut | 750ml | 11% | 570.000đ |
| Rượu vang nổ Pol Remy Demi Sec | 750ml | 11% | 570.000đ |
| Rượu vang nổ Veuve Du Vernay Brut | 750ml | 11% | 580.000đ |
| Rượu vang nổ Pol Remy Ice | 750ml | 12% | 630.000đ |
| Vang nổ Veuve Ambal Cremant De Bourgogne Grande Cuvee Brut | 750ml | 12% | 660.000đ |
| Domaine Faiveley Coteaux Bourguignons | 750ml | 13% | 685.000đ |
| Famille Paquet Macon-Villages Nos Cinq Terroirs | 750ml | 13,5% | 795.000đ |
| Louis Latour Macon-Lugny Les Genievres | 750ml | 13% | 890.000đ |
| Rượu vang Louis Jadot Coteaux Bourguignons Red | 750ml | 12,5% | 1.000.000đ |
| La Chablisienne Petit Chablis Pas Si Petit | 750ml | 12,5% | 1.000.000đ |
Câu hỏi thường gặp
Burgundy và Bourgogne có phải một vùng không?
Đúng, Bourgogne là tên tiếng Pháp, Burgundy là tên tiếng Anh. Trên nhãn chai bạn sẽ thấy chữ Bourgogne, còn sách báo tiếng Anh dùng Burgundy.
Vang Burgundy làm từ giống nho nào?
Chủ yếu là Pinot Noir cho vang đỏ và Chardonnay cho vang trắng. Ngoài ra còn có Aligoté cho vang trắng giá mềm, chua rõ, và Gamay ở vùng Beaujolais phía nam.
Vì sao vang Burgundy đắt?
Vùng nhỏ, vườn chia manh mún cho nhiều chủ, và Grand Cru chỉ chiếm khoảng 1% sản lượng. Niên vụ thất thường cũng khiến lượng rượu mỗi năm lên xuống, nhất là các vụ mất mùa gần đây.
Người mới nên thử chai Burgundy nào?
Vang trắng Mâcon hoặc Chablis cấp làng là dễ bắt đầu và giá mềm. Vang đỏ thì thử Mercurey hoặc Santenay trước khi lên các làng nổi tiếng của Côte de Nuits.
Xem thêm: vang trắng Chardonnay và Sauvignon Blanc; các giống nho vang đỏ, trong đó có Pinot Noir. Tin các nhà vang Burgundy: Domaine Faiveley 200 năm: tặng Clos de Vougeot, lên hữu cơ; Louis Latour 2026: hai vụ liền ít rượu, nhà vẫn giữ giá; Louis Jadot 2026: Clos des Ursules 200 năm, mua Picamelot.
Bán vang lâu, mình thấy khách mê Burgundy thường bắt đầu bằng một chai Mâcon rẻ, rồi vài năm sau mới hỏi tới Gevrey-Chambertin. Vùng này không dễ hiểu ngay, nhưng đã quen vị thanh của Pinot Noir thì khó quay lại vang đỏ đậm như trước.
Đọc thêm: Vang Bourgogne 2024: vụ nho hiếm, vang trắng được khen.
Chai nhắc tới trong bài: Albert Bichot Coteaux Bourguignons; Rượu vang Joseph Drouhin Santenay; Domaine Roux Pere et Fils Beaurepaire Santenay 1er Cru; Domaine Faiveley Bourgogne Hautes-Cotes De Nuits Les Dames Huguettes; David Duband Nuit Saint Georges; Pierre Girardin Meursault Les Tillets.
Rượu bia có hại cho sức khoẻ. Đã uống rượu bia thì không lái xe.
