Blended Scotch là whisky Scotland pha từ một hay nhiều single malt với một hay nhiều single grain, theo định nghĩa của Luật Scotch Whisky năm 2009 (Scotch Whisky Regulations 2009). Johnnie Walker, Chivas Regal, Ballantine’s, Dewar’s đều là blended Scotch. Khác với blended malt, chai blended Scotch luôn có grain whisky.
Mục lục
- Năm loại whisky Scotch theo luật
- Grain whisky làm gì trong một chai blend
- Blended malt mang chữ blended mà không có grain
- Số năm trên nhãn là tuổi của rượu non nhất
- Chọn blended Scotch theo dịp
- Uống blended Scotch sao cho ngon
- Hỏi đáp nhanh về blended Scotch
- Blended Scotch có kém single malt không?
- Chivas 12 là blended hay single malt?
- Blended malt có được gọi là blended Scotch không?
Ở Việt Nam, đây là nhóm whisky được uống nhiều nhất trên bàn tiệc. Danh mục blended Scotch bên mình có khoảng 180 chai, từ Bell’s tới Royal Salute 52 năm. Bài này giải thích luật trước, rồi tới cách đọc nhãn và các chai quen mặt.
Năm loại whisky Scotch theo luật
Mọi Scotch đều phải chưng cất và ủ ở Scotland tối thiểu 3 năm trong thùng gỗ sồi, đóng chai từ 40% trở lên. Trong khung đó, luật chia làm năm loại:
| Loại | Gồm gì |
|---|---|
| Single Malt | Một nhà máy, chỉ nước và lúa mạch nảy mầm, chưng cất từng mẻ trong nồi đồng |
| Single Grain | Một nhà máy, có thể thêm ngũ cốc khác, không đạt định nghĩa single malt |
| Blended Malt | Hai single malt trở lên từ các nhà máy khác nhau |
| Blended Grain | Hai single grain trở lên từ các nhà máy khác nhau |
| Blended (Blended Scotch) | Một hay nhiều single malt pha với một hay nhiều single grain |
Tên loại phải ghi đúng trên nhãn, nổi bật ngang các chữ mô tả khác. Chữ duy nhất được ghép thêm vào tên loại là tên vùng hoặc địa phương nơi rượu được chưng cất, kiểu “Speyside Single Malt Scotch Whisky”. Trước năm 2009, gần như kiểu pha nào cũng gọi được là blended Scotch. Luật mới mới chốt rằng blended Scotch phải có cả malt lẫn grain.
Grain whisky làm gì trong một chai blend
Malt whisky cho chai rượu phần mùi đậm: mạch nha, trái cây, khói hoặc sherry tuỳ nhà máy. Grain whisky làm từ lúa mì, ngô cùng một phần lúa mạch, thường cất bằng tháp chưng cất liên tục nên nhẹ và mượt hơn. Người pha chế dùng grain làm nền, rồi ghép malt của nhiều vùng lên trên để rượu ổn định từ mẻ này sang mẻ khác.
Vì thế một chai như Johnnie Walker Black Label giá 630.000đ có thể ghép malt từ nhiều vùng Scotland mà vẫn giữ một vị quen qua nhiều năm. Đó là điểm mạnh của blend: dễ uống, đều tay, giá mềm hơn single malt cùng tuổi.
Blended malt mang chữ blended mà không có grain
Đây là chỗ hay nhầm nhất. Blended malt chỉ gồm single malt của hai nhà máy trở lên, không có giọt grain nào. Ngày trước loại này hay ghi “vatted malt” hoặc “pure malt”, giờ luật cấm dùng chữ “Pure Malt” trên nhãn.
Chai blended malt quen nhất là Monkey Shoulder giá 880.000đ, ghép malt từ các nhà máy vùng Speyside. Câu chuyện chai này có ở bài Monkey Shoulder giá bao nhiêu. Johnnie Walker Green 15 năm giá 1.050.000đ cũng là blended malt, khác với Red, Black, Blue có grain.
Còn single malt là rượu của đúng một nhà máy. Nếu bạn đang phân vân giữa hai nhóm, bài single malt là gì, khác blended thế nào đi sâu hơn về chuyện này.
Số năm trên nhãn là tuổi của rượu non nhất
Luật Scotch chỉ cho ghi một con số: tuổi của whisky trẻ nhất trong chai. Hướng dẫn của Hiệp hội Whisky Scotch lấy ví dụ: pha rượu 8, 12 và 15 năm thì chỉ được ghi 8 năm. Chai không ghi tuổi thì chỉ chắc chắn rằng mọi thành phần đã ủ đủ 3 năm.
Nên Chivas 12 năm giá 630.000đ nghĩa là rượu non nhất trong chai đã 12 năm. Ballantine’s 17 năm giá 1.300.000đ hay Royal Salute 21 năm cũng đọc như vậy. Chai Red Label giá 370.000đ không ghi tuổi, nên mềm giá nhất dòng Johnnie Walker.
Chọn blended Scotch theo dịp
Uống pha, uống tiệc đông: Johnnie Walker Red, Dewar’s 12 năm giá 770.000đ, Chivas 12. Uống thẳng, rót mời khách: Johnnie Walker Black, Chivas 18, Ballantine’s 17 năm. Làm quà trang trọng: Johnnie Walker Blue Label giá 3.650.000đ hoặc Royal Salute 21 năm.
Cả nhóm whisky blended Scotch xếp được theo giá, từ chai pha tiệc tới bản giới hạn. Giá đủ các bản của từng hãng có trong bài bảng giá Johnnie Walker, bảng giá Chivas và bảng giá Ballantine’s.
Uống blended Scotch sao cho ngon
Chai không ghi tuổi và chai 12 năm hợp pha: soda, nước lọc lạnh hoặc trà xanh không đường đều được, đá viên to để rượu tan chậm. Từ 17, 18 năm trở lên thì nên uống thẳng trong ly nhỏ miệng, thêm vài giọt nước nếu thấy cồn gắt. Bữa tiệc nhiều món mặn, nhiều dầu mỡ thì pha loãng dễ chịu hơn uống thẳng.
Hỏi đáp nhanh về blended Scotch
Blended Scotch có kém single malt không?
Không hẳn. Hai loại khác cách làm chứ không phân hạng. Blend tuổi cao như Johnnie Walker Blue hay Royal Salute 21 đắt hơn nhiều chai single malt 12 năm.
Chivas 12 là blended hay single malt?
Chivas 12 là blended Scotch, pha malt với grain whisky.
Blended malt có được gọi là blended Scotch không?
Không. Theo luật, blended malt là một loại riêng, nhãn phải ghi “Blended Malt Scotch Whisky”. Chỉ chai có cả malt lẫn grain mới ghi “Blended Scotch Whisky”.
Biết đọc hai chữ trên nhãn là chọn blended Scotch đỡ nhầm hẳn. Cần so vị vài chai trước khi đặt cho tiệc cưới, tiệc công ty, cứ nhắn qua Zalo số 038.737.6666 kèm số khách và ngân sách.
Rượu bia có hại cho sức khoẻ. Sản phẩm chỉ bán cho người từ đủ 18 tuổi.
