Rượu Vang Prosecco

Glera: giống nho đổi tên để giữ chữ Prosecco

Glera là giống nho trắng cổ, có lẽ đã được trồng từ thời La Mã, quê ở vùng giáp ranh Ý và Slovenia. Suốt nhiều thế kỷ người ta gọi cả giống nho lẫn rượu là Prosecco. Rắc rối nảy ra khi vùng này xin nâng hạng DOCG: một cái tên giống nho thì ai trồng ở đâu cũng in lên nhãn được. Năm 2009, EU chọn tên cũ Glera cho giống nho, còn Prosecco thành tên địa lý. Một số chuyên gia ngoài Ý, như Jancis Robinson, vẫn gọi giống nho là Prosecco.

Luật cho phép tối đa 15% các giống khác đi cùng, nên trên thực tế chai Prosecco có ít nhất 85% Glera. Glera cho vang nhẹ, độ chua vừa, mùi táo xanh, lê, hoa trắng; vì mùi ấy dễ phai nên Prosecco hợp uống trẻ, trong một hai năm kể từ vụ nho ghi trên nhãn. Vài chai trong mục ghi rõ Glera trên trang sản phẩm, như Martini Prosecco (450.000đ).

Prosecco DOC: chín tỉnh, hai miền

Tầng DOC rộng nhất, gồm các tỉnh Treviso, Venezia, Vicenza, Padova, Belluno của Veneto và Gorizia, Pordenone, Trieste, Udine của Friuli-Venezia Giulia. Phần lớn chai trên thị trường thuộc tầng này. Bọt được tạo ở lượt lên men thứ hai ngay trong bồn thép kín chịu áp, theo lối Martinotti, nhanh và giữ mùi quả tươi, nên giá mềm. Ví dụ trong mục: Mionetto (500.000đ), Canti Prosecco DOC (580.000đ), Ruffino (890.000đ).

Đa số Prosecco là spumante, bọt mạnh. Bản frizzante bọt nhẹ hơn, thường đóng nút buộc dây như Botter Prosecco Frizzante Spago (760.000đ). Từ năm 2020, tầng DOC có thêm Prosecco Rosé: Glera pha 10 đến 15% Pinot Nero, như Mionetto Rosé (500.000đ), Bolla Millesimato Brut Rosé (680.000đ), Voga Rosé Extra Dry (530.000đ).

Conegliano Valdobbiadene và Asolo: tầng DOCG

Hai vùng đồi ở tỉnh Treviso được xếp DOCG từ năm 2009 và được ghi chữ Superiore; rượu tầng này luôn là vang sủi. Vùng Conegliano Valdobbiadene trải trên 15 xã, khoảng 4.500 ha nho, phần lớn trên sườn dốc phải hái tay. UNESCO đưa dải đồi Conegliano, Valdobbiadene vào danh sách di sản năm 2019. Luật DOCG còn tách ra 43 sườn đồi dốc nhất, gọi là Rive, được in tên trên nhãn.

Đỉnh của Valdobbiadene là Cartizze, sườn đồi quay về hướng nam rộng khoảng 107 ha. Mục có Bisol Cartizze Dry, cùng các chai Valdobbiadene như Villa Sandi Superiore Extra Dry (890.000đ), Bolla Valdobbiadene Extra Dry (680.000đ), Bisol Jeio Brut (950.000đ). Asolo là vùng DOCG thứ hai, nhỏ hơn, bên kia sông Piave; nhà Montelvini có Night Asolo Superiore (1.540.000đ) và FM333 (940.000đ), còn Villa Sandi có Nero Asolo Extra Brut (1.530.000đ).

Đọc độ ngọt trên nhãn

Chữ trên nhãn Prosecco dễ làm người mới nhầm: Extra Brut khô nhất trong mục, rồi tới Brut, sau đó Extra Dry, và Dry mới là ngọt nhất. Extra Dry lâu nay là kiểu Prosecco phổ biến, vị tròn, hơi ngọt, dễ uống với người mới. Thích khô hẳn thì chọn Brut hoặc Extra Brut. Bài các nấc ngọt của vang sủi Pháp dùng chung cách gọi này.

Chai nào cho dịp nào

Tiệc cưới, tiệc công ty cần nhiều chai thì chọn DOC giá mềm như Cavicchioli 1928 (530.000đ) hay Santa Margherita (750.000đ). Bữa có hải sản, gỏi, sushi thì Brut hoặc Extra Brut hợp hơn Extra Dry vì vị khô làm sạch miệng, ví dụ Villa Sandi Il Fresco Brut (830.000đ). Tặng bạn gái hoặc mẹ thì chai hồng dễ được lòng: Bottega Rose Gold (1.330.000đ), Pitars Colors Rosé (930.000đ).

Món tráng miệng ít ngọt, bánh trái cây hay bánh bông lan đi tốt với Extra Dry hoặc Dry. Prosecco không phải rượu để cất lâu: mua chai vừa ra, uống trong năm.

Bảng giá: DOCG và DOC tách riêng

Bảng trên gom các chai Superiore của Valdobbiadene, Asolo, Cartizze; bảng dưới là phần còn lại, chủ yếu DOC. Giá cập nhật theo trang từng chai.

Rót Prosecco và chọn cho dịp nào

Prosecco nên ướp lạnh tới chừng 6–8 độ, rót trong ly vang trắng hay ly tulip hơn là ly sáo hẹp, để mùi quả lên được. Nó là rượu khai vị quen thuộc và là thành phần chính của Bellini lẫn Spritz; công thức pha ở bài Aperol Spritz là gì. Tiệc đông người dùng chai DOC; biếu hoặc bữa có hải sản ngon thì lên DOCG hay Cartizze.

Prosecco khác Champagne ở giống nho, cách tạo bọt và giá, đọc bài Prosecco khác Champagne thế nào. Con số sản lượng mới nhất có ở bài Prosecco 2026. Mở rồi mà chưa hết thì đóng nút giữ ga, để ngăn mát và dùng nốt hôm sau.

Xem toàn bộ bộ sưu tập rượu vang nhập khẩu tại VINTAGE WINE.

Câu hỏi thường gặp