Mở một chai vang mà ngửi thấy mùi giấy ướt, mùi ẩm mốc hoặc mùi báo cũ khó chịu — nhiều khả năng không phải do rượu hỏng, mà do nút bần bị nhiễm một hợp chất gọi là TCA.

TCA là gì?

TCA (Trichloroanisole) là hợp chất hình thành khi nấm mốc tự nhiên trong nút bần tiếp xúc với clo trong quá trình xử lý — không phải lỗi của nhà sản xuất rượu, mà là rủi ro tự nhiên của chính nút bần làm từ vỏ cây sồi. Chỉ cần một lượng cực nhỏ TCA cũng đủ khiến cả chai rượu bị ám mùi.

Dấu hiệu nhận biết rượu bị “hỏng nút” (corked wine)

Mùi đặc trưng nhất là giấy ướt, bìa carton ẩm, mùi hầm mốc hoặc mùi chó ướt lông. Ngoài mùi, rượu bị TCA còn mất đi hương trái cây tươi vốn có, vị trở nên phẳng và nhạt hơn hẳn so với bình thường — dù không hề nguy hiểm cho sức khoẻ nếu lỡ uống phải.

Tỷ lệ gặp phải nhiều đến mức nào?

Theo ước tính phổ biến trong ngành rượu vang, khoảng 1-3% số chai đóng nút bần tự nhiên gặp phải lỗi này — đây là lý do nhiều nhà làm vang hiện nay chuyển sang nút vặn (screw cap) hoặc nút bần tổng hợp để loại bỏ hoàn toàn rủi ro TCA, đặc biệt với vang trắng và vang cần uống trẻ.

Nên làm gì nếu gặp phải?

Nếu mua tại nhà hàng hoặc cửa hàng uy tín, hoàn toàn có thể yêu cầu đổi chai khác — lỗi nút bần là rủi ro được công nhận rộng rãi trong ngành, không phải lỗi của người bán. Nếu mua để dùng ở nhà, cách đơn giản nhất là ngửi thử ngay sau khi mở nắp trước khi rót ra ly cho khách.

Xem thêm: rượu vang có hạn sử dụng không? và cách mở rượu vang đúng cách.

Còn 1 lỗi khác dễ nhầm với TCA: rượu vang bị oxy hoá là gì?

Rượu bia có hại cho sức khoẻ. Sản phẩm chỉ bán cho người từ 18 tuổi trở lên.