Nếu phải chọn một vùng vang Pháp khó gói gọn trong một câu mô tả nhất, đó chắc chắn là Loire Valley. Trải dọc theo con sông dài nhất nước Pháp, vùng này không có một phong cách chủ đạo duy nhất như Bordeaux hay Burgundy, mà chia thành nhiều khu vực nhỏ, mỗi nơi một giống nho, một phong cách hoàn toàn khác nhau.
Vì sao một con sông lại tạo ra nhiều phong cách vang khác nhau đến vậy?
Sông Loire chảy từ miền Trung nước Pháp ra tới Đại Tây Dương, đi qua nhiều vùng khí hậu khác nhau trên đường đi: gần biển thì mát và ẩm, càng vào sâu đất liền càng ấm hơn. Vì vậy thay vì xem Loire Valley là một vùng vang thống nhất, cách hiểu đúng hơn là ba, bốn khu vực nhỏ nối tiếp nhau dọc theo dòng sông, mỗi khu vực phù hợp với một nhóm giống nho riêng.
Sancerre và Pouilly-Fumé – “bản gốc” của Sauvignon Blanc
Ở khu vực miền Trung của Loire, hai cái tên Sancerre và Pouilly-Fumé chính là chuẩn mực lâu đời nhất cho Sauvignon Blanc – trước cả khi New Zealand khiến giống nho này nổi tiếng khắp thế giới. Đất đá vôi và đá lửa (silex) của vùng cho ra phong cách Sauvignon Blanc khô, chua sắc, hương cỏ tươi, chanh và một nét khoáng đặc trưng thường được mô tả là “mùi đá lửa” hoặc “mùi thuốc súng” – khác hẳn phong cách trái cây nhiệt đới đậm của Sauvignon Blanc New Zealand.
Vouvray và Chenin Blanc – một giống nho, nhiều mức độ ngọt
Xuôi về phía Tây, khu vực Touraine nổi tiếng với giống nho Chenin Blanc, và Vouvray là appellation tiêu biểu nhất. Điều đặc biệt của Chenin Blanc ở Vouvray là cùng một giống nho nhưng có thể cho ra rượu ở rất nhiều mức độ ngọt khác nhau tùy vụ mùa – từ khô hoàn toàn (sec), hơi ngọt (demi-sec), ngọt (moelleux) cho đến rất ngọt khi nho nhiễm nấm quý. Vì vậy khi mua Vouvray, bạn nên để ý kỹ chữ ghi trên nhãn thay vì đoán mò, vì hai chai cùng vùng có thể mang trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Chenin Blanc ở đây còn được dùng làm Crémant de Loire, rượu vang sủi bọt lên men theo phương pháp truyền thống, một lựa chọn giá tốt thay cho Champagne trong nhiều dịp.
Chinon và Bourgueil – vang đỏ nhẹ nhàng từ Cabernet Franc
Loire Valley cũng có vang đỏ riêng, chủ yếu từ giống Cabernet Franc – “họ hàng” nhẹ nhàng hơn của Cabernet Sauvignon. Chinon và Bourgueil là hai appellation tiêu biểu, cho ra vang đỏ màu nhạt, tannin mềm, độ chua tươi và hương đặc trưng của ớt chuông đỏ, dâu tây cùng một chút mùi lá cây. Vì nhẹ và ít tannin hơn hẳn các loại vang đỏ đậm như Cabernet Sauvignon hay Syrah, Chinon thường được khuyên nên uống hơi mát một chút, khoảng 14-16°C, thay vì ở nhiệt độ phòng như phần lớn vang đỏ khác.
Muscadet – chai vang trắng “sinh ra để ăn hải sản”
Gần biển nhất trong các khu vực của Loire là Pays Nantais, nơi giống nho Melon de Bourgogne tạo ra Muscadet – loại vang trắng nhẹ, khô, ít hương thơm nhưng cực kỳ tươi mát. Kỹ thuật đặc trưng ở đây là ủ “sur lie” – để rượu tiếp xúc với xác men (lees) sau lên men mà không đảo lọc ngay, giúp rượu có thêm kết cấu và một chút vị béo nhẹ dù không hề dùng gỗ sồi. Đây gần như là lựa chọn kinh điển cho các món hàu, sò, hải sản tươi sống, đúng như vị trí địa lý sát biển của vùng này.
Nhìn tổng thể, Loire Valley giống như một hành trình dọc theo dòng sông hơn là một vùng vang đơn lẻ: đi từ hải sản với Muscadet, tới vang trắng khoáng chất với Sancerre, vang trắng đa dạng độ ngọt với Vouvray, rồi vang đỏ nhẹ nhàng với Chinon. Nếu bạn muốn khám phá nhiều phong cách trong một vùng, ít nơi nào ở Pháp cho trải nghiệm phong phú như Loire.
