Nhắc đến vang đỏ Ý cao cấp, phần lớn người mới uống nghĩ ngay đến Tuscany với Chianti hay Brunello. Nhưng giới sành rượu lại thường dành sự kính trọng đặc biệt cho Piedmont (tiếng Ý: Piemonte) – vùng Tây Bắc nước Ý, quê hương của Barolo và Barbaresco, hai cái tên vẫn được gọi là “Vua” và “Hoàng hậu” của vang Ý.
Vì sao giống nho lại tên là “Nebbiolo”?
Cả Barolo và Barbaresco đều làm 100% từ giống nho Nebbiolo. Cái tên này bắt nguồn từ “nebbia” – tiếng Ý nghĩa là sương mù, vì vùng đồi Langhe nơi trồng Nebbiolo thường chìm trong sương mù dày đặc vào mùa thu, đúng lúc nho chín và chuẩn bị thu hoạch. Nebbiolo vỏ mỏng, màu nhạt hơn nhiều so với Cabernet Sauvignon hay Syrah, nhưng lại có hàm lượng tannin và độ chua rất cao – một sự kết hợp khiến vang trẻ uống khá “gắt” và cần nhiều năm trong hầm rượu mới trở nên mềm mại.
Barolo và Barbaresco khác nhau ở điểm nào?
Hai appellation này nằm rất gần nhau, cùng thuộc vùng đồi Langhe và cùng dùng Nebbiolo, nhưng đất đai khác nhau tạo ra hai phong cách riêng biệt. Barolo nằm trên nền đất sét nặng hơn, cho rượu mạnh mẽ, cấu trúc chắc và cần thời gian ủ lâu hơn – luật quy định tối thiểu 38 tháng, trong đó ít nhất 18 tháng trong thùng gỗ. Barbaresco nằm trên nền đất pha cát nhẹ hơn, cho rượu mềm mại và “mở” nhanh hơn, thời gian ủ bắt buộc cũng ngắn hơn, chỉ 26 tháng. Nhiều người ví Barolo là bản giao hưởng đồ sộ còn Barbaresco là bản nhạc thính phòng tinh tế hơn cùng một nhạc cụ.
Barbera – chai rượu uống hằng ngày của người Piedmont
Nếu Barolo và Barbaresco là rượu để dành cho dịp đặc biệt thì Barbera mới là giống nho phủ sóng nhiều nhất trên bàn ăn hằng ngày của người Piedmont. Barbera có độ chua rất cao nhưng tannin thấp, ngược hẳn với Nebbiolo, nên uống mềm và dễ chịu ngay từ khi còn trẻ mà không cần chờ đợi lâu. Hai vùng nổi tiếng nhất là Barbera d’Asti và Barbera d’Alba, mức giá dễ tiếp cận hơn Barolo rất nhiều nhưng vẫn giữ được nét đặc trưng vùng miền.
Moscato d’Asti – một Piedmont hoàn toàn khác
Cùng một vùng đất nhưng Moscato d’Asti lại mang đến trải nghiệm trái ngược hoàn toàn với Barolo: độ cồn rất thấp (thường chỉ khoảng 5-5.5%), vị ngọt tự nhiên từ nho Moscato, có ga nhẹ (frizzante chứ không sủi mạnh như Champagne) và hương thơm nho tươi, đào, hoa cam rất rõ. Đây là loại vang tráng miệng nhẹ nhàng, thường được rót lạnh và uống ngay trong năm, khác hẳn triết lý “càng để lâu càng ngon” của Barolo.
Vì sao Piedmont gắn liền với nấm truffle trắng?
Piedmont, đặc biệt là vùng Alba, còn nổi tiếng thế giới với nấm truffle trắng (tartufo bianco) – một trong những nguyên liệu đắt giá nhất ngành ẩm thực. Không phải ngẫu nhiên mà văn hóa ẩm thực địa phương gắn liền hai thứ này: một đĩa mì tagliolini bào truffle trắng đi cùng một ly Barbaresco, hoặc món thịt hầm đậm đà đi cùng Barolo, là những cặp đôi kinh điển được người dân vùng này gìn giữ qua nhiều thế hệ.
